Podział Administracyjny
Indeks
Dvůr Králové nad Labem
Podział Administracyjny
Dvůr Králové nad Labem: (niem. Königinhof an der Elbe) – miasto posagowe w północnych Czechach, w Kralovehradeckim kraju.
Dzielnice:
Lipnice
Lipnice: Lipnice: (niem. Lipnitz): Z księgi miejskiej wynika, że osada była wsią senioralną. W latach 1480-1539 płaciła podatek na rzecz miasta i na królową. Z dniem 01.01.1981 wieś została włączona w granice administracyjne miasta Trutnov.
Verdek
Verdek (niem. Werdeck): Dawniej samodzielna wieś, obecnie część miasta Dvůr Králové nad Labem.
Zboží
Zboží (niem. Rennzähn): Wieś samodzielna, obecnie część miasta Dvůr Králové nad Labem
Žireč
Žireč (niem. Schurz):
Nazwa miasta
Nazwa: Dvůr Králové nad Labem (niem. Königinhof an der Elbe) – W średniowieczu osada występowała w źródłach pod nazwą: Dvůr-Chvojno. Dopiero kiedy miejscowość przekształciła się w osadę posagową królowych (około roku 1400) zmieniła się nazwa na Dvůr Králové.
Ratusz
Został wzniesiony w 1572 roku po pożarze mieszczańskiego domu, który stał kiedyś w tym miejscu. Elewacja domu, dawniej skierowana w stronę ulicy Kostelní (obecnie Palackiego), znajdowała się z kolei od strony rynku. Ratusz miał tam wieżę, której parter był podparty dwiema kolumnami. W 1790 roku ratusz spłonął, natomiast w 1833 roku otrzymał obecny wygląd. Fasada ratusza ciąglę się zmieniała.
Na elewacji ratusza znajduje się zegar, który oprócz wskazówki godzinowej i minutowej miał jeszcze jedną wskazówkę, dzielącą dobę na dwadzieścia cztery części. Po dziś dzień na budynku ratusza widnieje zielony cyferblat z numerami od 1 do 24.
Łacińska inskrypcja HAEC DOMUS ODIT AMAT PUNIT CONSERVAT HONORAT NEQUITIAM PACEM CRIMINA IVRA PROBOS oznacza, że: „Ten dom nienawidzi zła, kocha pokój, karze przestępstwa, zachowuje prawo, czci prawych”.
Pomniki, Fontanny i Pręgierz.
Kolumna Maryjna na placu T.G. Masaryka
Data powstania: 1750-54.
Projektant: Józef Procházka z Chrudimi.
Styl: Barokowa.
Lokalizacja: Figura wotywna znajduje się náměstí T. G. Masaryka.
Na szczycie znajduje się: figura NMP.
U podnóża znajdują się figury: św. Kosmy, św. Damiana, św. Wawrzyńca i św. Florian
Wokół kolumny znajdują się figury: św. Jakub, św. Jan Chrzciciel, św. Franciszek Ksawery, św. Norbert, św. Ignacy i św. Jan Nepomucen.
Kolumnę wotywną wzniesiono na rynku miejskim, aby wyrazić wdzięczność za ocalenie miasta od epidemii dżumy.
Żródła:
Fontanny z rzeźbą Záboja
Data powstania: 1857.09.28.
Projektant: František i Antonín Wagnerowie.
Styl: Neorenesans.
Lokalizacja: Fontanna znajduje się náměstí T. G. Masaryka.
Uroczystość odsłonięcia fontanny zorganizowano dokładnie w rocznicę odnalezienia Rukopisu královédvorskiego. Fontannę przeniesiono na peryferie miasta w 1950 roku. Wróciła na pierwotne miejsce w 2005 r.
Záboj ma strój starosłowiański, w lewej ręce trzyma varyto, który jest starym czeskim instrumentem muzycznym.
W skale pod rzeźbą wyryte jest imię Záboj, a nieco niżej sentencja ’Ty mluvi k nim slovy oteckými’ (Ty mów do nich słowami ojcowskimi) interpretowana jest jako wezwanie do okazywania szacunku językowi czeskiemu i używania go w sposób kulturalny.
Żródła:
Pręgierz
Data powstania: ?
Pręgierz znajduje się w pobliżu kościła św. Jana Chrzciciela.
Żródła:
Obiekty Sakralne
Kościół św. Jana Chrzciciela
Budowa kościoła: W 1270 r istniał już późnoromański kościół. Z inicjatywy Zofii Bawarskiej zaczęto budować nowy, gotycki kościół. W początkowym okresie główym budowniczym był Jan Parléř, syn Petra Parléřa. Przebudowa kościoła trwała do 1486 roku. W 1644 roku dobudowano wieżę kościelną, która w 1894 roku została podwyższona do 64 metrów wysokości.
Dominujący styl: Gotycki.
Kościół zyskał swój obecny wygląd zewnętrzny w latach 90. XIX wieku. Jest to kolejna świątynia ulokowana w tym miejscu. Jest możliwe, że za panowania Borzywoja I istniała tu pierwsza drewniana świątynia, choć nie odnalazłem na to żadnych dowodów. Na pewno za czasów Zofii Bawarskiej istniał tutaj późnoromański kościół, który został przebudowany w stylu gotyckim. Przebudowa znacznie się przeciągnęła, a jej realizacja została przerwana przez wojny husyckie. Ukończono ją w 1486 roku.
W połowie XVII wieku dobudowano wieżę, w której znajdują się dzwony z początków XVI w.
W ołtarzu znajduje się figura Matki Boskiej, dzięki której miasto zostało uratowane przed szwedzką grabieżą w 1646 roku. Gdy do miasta zbliżały się wojska szwedzkie, mieszkańcy wyszli, modląc się na moście. Mieli ze sobą figurkę MB. Jednak gdy ujrzeli wojska szwedzkie, schowali się za murami. Z figurką pozostała Maria Dobrotová, która także uciekła, widząc szwedzkiego namiestnika. Gdy przeciął on szablą figurę MB, nastała gęsta mgła i żołnierze uciekli w popłochu.
Po zakończeniu wojny do kościoła zaczęły przybywać pielgrzymki. 20 czerwca 1671 roku ówczesny biskup wydał dekret uznający kościół za miejsce pielgrzymkowe Maryi. Owa decyzja została potwierdzona 8 maja 2003 r.
Najważniejszym wydarzeniem w dziejach kościoła jest to, że w kościelnej wieży odnaleziono rękopisy Królewskiego Dworu. Jest to zbiór średniowiecznych pieśni literackich. Odkrycia dokonali Václav Hanka i Ignác Borč w dniu 16 września 1817 r., choć wszystko wskazuje na to, że to falsyfikaty.
Mikoláš Aleš namalował obraz kościoła przed przebudową.
Kalendarium
1270.07.20 lub 27 r. – Pierwsza pisemna wzmianka dotycząca sporu o prawa probostwa, gdzie wymienia się jednego ze świadków, plebana pochodzącego z Dvůr Králové.
1340 r. – Jan Luksemburski potwierdził prawa mieszczan królewskich, które dotyczyły wszystkich rycerzy i majątków w pobliżu miasta.
1357 r. – mieście przebywał cesarz Karol IV i arcybiskup Arnoszt z Pardubic.
1392 r. – osada ponownie staje się własnością króla Wacława IV, który w 1399 r. przekazuje je małżonce Zofii Bawarskiej. Od tej pory osada staje się miastem posagowym.
1400 r. – Królowa Zofia Bawarska jest inicjatorką budowy kościoła pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela.
1421 r. – Miasto poddało się bez walk wojskom husyckim.
1436 r. – Przedstawiciele miasta ślubowali wierność cesarzowi Zygmuntowi Luksemburczykowi, który ofiarował miasto swej małżonce, Barbarze Cylejskiej.
1458 r. – Miasto staje się własnością Joanny z Rožmitálu, czeskiej królowej i drugiej żony króla Jerzego z Podiebradów.
1471 r. – Król Władysław Jagielończyk nadaje miastu nowe prawa i potwierdza stare.
1564 r. – Miasto nabywa Maria Hiszpańska, żona Maksymiliana II.
1572 r. – Pożar miasta pochłonął całą miejscowość, pozostał tylko kościół i cztery domy.
1582 r. – Miasto pochłonęła epidemia czarnej ospy.
1614 r. – Miasto staje się własnością Anny Tyrolskiej, żony cesarza Macieja II.
1618-20 r. – Miasto poparło buntowników i z tego powodu straciło całe mienie. Odzyskało je w roku 1627.
1740-1748 r. – Miasto ucierpiało w wojnach o sukcesję austriacką, a w szczególności w czasie wojny siedmioletniej (1756-1763).
1817.09.17 r. – W kościele pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, Václav Hanka odnalazł *Rękopis Królowodworski*, który rzekomo jest najstarszym znanym czeskim tekstem, zawierającym 14 pieśni datowanych na XIII wiek. Prawdopodobnie jest to falsyfikat napisany przez V. Hankę i J. Lindę.
1831 r. – Epidemia cholery.
1850 r. – Epidemia cholery.
1855 r. – Epidemia cholery.
1858 r. – Wybudowano linię kolejową, co wpłynęło pozytywnie na rozwój miasta.
1866.06.07 r. – Podczas wojny prusko-austriackiej miasto bardzo ucierpiało. Same walki odbywały się w mieście, gdzie później ulokowano szpital pruski.
Osoby powiązane z miejscowością
Piskora; Miroslav (1918-1972)
Miroslav Piskora (1918-1972)
25 kwietnia 1972 r. podczas próby aresztowania został śmiertelnie postrzelony przez napastnika. Był funkcjonariuszem VB.
Ojciec: .
Matka:
Żona:
Syn:
Urodził się w Zbečníku i pracował jako górnik w kopalniach węgla w Svatoňovicach. Został członkiem SNB 8 września 1950 roku jako czynny funkcjonariusz. Rekomendowała go jego organizacja partyjna, ponieważ należał do Komunistycznej Partii Czechosłowacji. Przez dwadzieścia dwa lata służył w oddziale terenowym VB we Dworze Králové nad Labem.
Ze względu na swoje opanowanie, pracowitość i koleżeńskie podejście cieszył się dużym szacunkiem i popularnością zarówno wśród kolegów, jak i ogółu społeczeństwa.
25 kwietnia 1972 roku, późnym wieczorem, chorąży Piskora wraz z innym funkcjonariuszem VB przeszukiwali wielokrotnie skazanego i niepoprawnego recydywistę w restauracji „Na Slovanech” w Dvorze Králové nad Labem. Zamiast okazać legitymację, recydywista niespodziewanie wyciągnął naładowany pistolet i oddał kilka strzałów do obu funkcjonariuszy. Chorąży Piskora bez lęku rzucił się na napastnika, ale został zabity na miejscu.
Goście zapobiegli przeładowaniu broni przez mordercę, obezwładnili go i oddali w ręce służb bezpieczeństwa.
Minister Spraw Wewnętrznych Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej pośmiertnie mianował Miroslava Piskorę na stopień porucznika, doceniając jego determinację i odwagę.
Schulz; Antonín (1852-1922)
Antonín Schulz (1852-1922)
Założyciel archiwum miejskiego i muzeum w Dvůrze Králové nad Labem.
Ojciec: Theodora Schulz – dyrektor szkoły w Pelhřimovie.
Matka:
Żona: Maria Slámova. Małżeństwem byli od 1882.10.11
Syn: Vladimír Schulz
Uczęszczał do gimnazjum w Jindřichův Hradec i studiował prawo na Uniwersytecie Wiedeńskim (1870–1872), studia kontynuował na Uniwersytecie Praskim. Pracował jako aplikant, a następnie sędzia w różnych czeskich miastach. Dopiero od 1885 roku osiadł i pracował w Dvůr Králové nad Labem.
Aktywnie działał jako sędzia i był powoływany do wielu komisji sędziowskich. Był także członkiem komisji historycznej. Założył muzeum miejskie w Dvůr Králové nad Labem.
Największym wyzwaniem było uporządkowanie archiwum miejskiego. Z pomocą Zikmunda Wintera posegregował dokumenty chronologicznie i umieścił je w 95 skrzyniach.
Dzięki swoim dokładnym badaniom w 1911 roku natrafił na zachowane fragmenty romańskiej absydy, datowanej na koniec XII wieku. Jego starania doprowadziły do odbudowy starego renesansowego ratusza i naprawy gontowej wieży kościelnej.
W wolnych chwilach pisał opowiadania, powieści i sztuki teatralne, które oparte były na doświadczeniach z własnej praktyki sądowniczej. Napisał także przewodnik po mieście: „Przewodnik po Dvůr Králové nad Labem” w 1921 roku.
Ciekawe miejsca
Władcy
